C5 — Giám sát PPPoE & Cảnh báo Telegram (MikroTik)
Mục tiêu
Phần tiêu đề “Mục tiêu”- Tự động hóa việc giám sát đường truyền Internet (PPPoE) đa WAN trên router MikroTik tại các công trình.
- Nhận thông báo tức thời qua Telegram khi có sự cố mất kết nối hoặc khi đường truyền được khôi phục.
- Nắm rõ nguyên lý định tuyến probe IP và cơ chế chống gửi cảnh báo rác (spam alert).
1. Nguyên lý hoạt động
Phần tiêu đề “1. Nguyên lý hoạt động”Hệ thống giám sát gồm 3 thành phần chính hoạt động phối hợp:
- Route probe riêng biệt: Mỗi đường WAN PPPoE được gán một IP public cố định (ví dụ
8.8.8.8cho WAN 1,9.9.9.9cho WAN 2) làm đích kiểm tra. Gói tin ping bắt buộc phải đi qua gateway PPPoE tương ứng. Nhờ đó, router kiểm tra được khả năng ra Internet thực tế chứ không chỉ kiểm tra trạng thái up/down của cổng vật lý. - Script kiểm tra định kỳ: Chạy qua Scheduler (mặc định 3 phút/lần). Script thực hiện ping probe IP theo từng đường truyền.
- Cơ chế lọc nhiễu & cảnh báo:
- Chống báo ảo: Chỉ kích hoạt sự cố khi số lần ping lỗi liên tiếp đạt ngưỡng
pppMonFailLimit(mặc định 3 lần). - Chống spam tin nhắn: Khi đường truyền đứt, script chỉ gửi 1 thông báo duy nhất trong ngày. Khi đường truyền có mạng trở lại, script tự động gửi 1 thông báo phục hồi (Recovery).
- Gửi tin qua Telegram Bot: Sử dụng
/tool fetchđể gọi trực tiếp API Telegram với nội dung đã được mã hóa UTF-8/URL encoding.
- Chống báo ảo: Chỉ kích hoạt sự cố khi số lần ping lỗi liên tiếp đạt ngưỡng
2. Cài nhanh bằng Terminal (Khuyên dùng)
Phần tiêu đề “2. Cài nhanh bằng Terminal (Khuyên dùng)”Chuẩn bị trên RouterOS 7
Phần tiêu đề “Chuẩn bị trên RouterOS 7”RouterOS 7 có thể chặn fetch hoặc Scheduler bằng device-mode. Kiểm tra trước khi cài:
/system/device-mode/printNếu thấy fetch: no hoặc scheduler: no, chỉ bật hai tính năng cần thiết:
/system/device-mode/update fetch=yes scheduler=yesTrong thời gian router hiển thị (thường là 5 phút), rút nguồn rồi cắm lại để xác nhận vật lý. Không dùng /system reboot thay cho bước này. Sau khi router khởi động xong, kiểm tra lại:
/system/device-mode/printChỉ tiếp tục khi kết quả có đủ:
fetch: yesscheduler: yesflagged: noNếu gặp failure: not allowed by device-mode, chưa chạy lại installer ngay; hãy bật fetch và scheduler theo các bước trên. Nếu flagged: yes, dừng cài đặt và kiểm tra an toàn của router trước khi gỡ trạng thái cảnh báo. Installer không thể tự bật các tính năng này vì chính fetch đang bị RouterOS chặn.
Tài liệu chính thức: MikroTik RouterOS Device-mode.
Chạy installer
Phần tiêu đề “Chạy installer”Mặc định installer dùng pppoe-out1 và tự thêm pppoe-out2 nếu interface này tồn tại. Thay BOT_TOKEN và CHAT_ID (liên hệ Anh Nghĩa để lấy token hệ thống hoặc tự tạo bot riêng), rồi dán nguyên một dòng ASCII sau vào Terminal:
:global pppMonInstallBotToken "BOT_TOKEN"; :global pppMonInstallChatId "CHAT_ID"; /tool fetch url="https://mikrotik-pppoe-monitor.vutrongnhannghia.workers.dev/install.rsc" dst-path="pppoe-install.rsc" check-certificate=no; /import file-name="pppoe-install.rsc"; /file remove [find where name="pppoe-install.rsc"]Nếu interface không dùng tên mặc định, khai báo thêm trước lệnh fetch:
:global pppMonInstallPppoe1 "WAN1"; :global pppMonInstallPppoe2 "WAN2";Installer tự tạo hoặc cập nhật route probe, pppoe-monitor-config, pppoe-monitor, pppoe-monitor-reset và Scheduler pppoe-monitor-every-3m. Bot Token và Chat ID chỉ được lưu trong script cấu hình trên router, không nằm trong URL công khai.
Sau khi cài, chạy thử và xem log:
/system script run pppoe-monitor/log print where message~"PPPoE-MON"Phải thấy INSTALL | SUCCESS và DONE. Việc kiểm tra thực tế trên RouterOS 6.49.x hoặc 7.x vẫn bắt buộc trước khi bàn giao chính thức.
3. Cài đặt thủ công chi tiết (Tùy biến nâng cao)
Phần tiêu đề “3. Cài đặt thủ công chi tiết (Tùy biến nâng cao)”Bước 1: Đặt tên router (Identity)
Phần tiêu đề “Bước 1: Đặt tên router (Identity)”Tên router sẽ được đính kèm vào nội dung tin nhắn Telegram để kỹ thuật viên biết chính xác công trình nào đang gặp sự cố.
Vào System → Identity hoặc chạy lệnh CLI (lưu ý chỉ dùng ký tự ASCII không dấu):
/system identity set name="NHA-ANH-THACH"Bước 2: Tạo route probe kiểm tra Internet
Phần tiêu đề “Bước 2: Tạo route probe kiểm tra Internet”Tạo các static route trỏ IP probe ra đúng interface PPPoE của từng nhà mạng:
/ip routeadd dst-address=8.8.8.8/32 gateway=pppoe-out1 comment="PPPoE-monitor-isp1"add dst-address=9.9.9.9/32 gateway=pppoe-out2 comment="PPPoE-monitor-isp2"Lưu ý:
pppoe-out1vàpppoe-out2là tên interface PPPoE mặc định. Nếu router đặt tên khác, cần đổi tên gateway cho khớp.- Chọn 2 IP DNS public khác nhau cho 2 WAN để tránh xung đột định tuyến (ví dụ
8.8.8.8của Google và9.9.9.9của Quad9).
Bước 3: Tạo Script giám sát (pppoe-monitor)
Phần tiêu đề “Bước 3: Tạo Script giám sát (pppoe-monitor)”- Trên Winbox, vào System → Scripts → +.
- Thiết lập thông số:
- Name:
pppoe-monitor - Policy: Tích chọn
read,write,test. - Source: Dán toàn bộ đoạn mã bên dưới. Cập nhật
pppMonBotToken,pppMonChatIdvà điều chỉnh các dòng$checkLineở cuối script theo đúng thực tế công trình.
- Name:
Lưu ý cấu hình Bot & Chat ID:
pppMonBotToken: Token của Telegram Bot gửi tin. Vui lòng liên hệ Anh Nghĩa để lấy token bot hệ thống của công ty hoặc tự tạo bot riêng qua @BotFather để sử dụng.pppMonChatId: ID của nhóm/kênh Telegram nhận cảnh báo. Vui lòng liên hệ Anh Nghĩa để lấy ID nhóm dự án, hoặc thêm bot@RawDataBot/@userinfobotvào nhóm để lấy Chat ID (thường có tiền tố dấu-, ví dụ-100xxxxxxxxx).
Lưu ý quan trọng: Dán mã trực tiếp vào giao diện Scripts trên Winbox/WebFig, không paste vào cửa sổ Terminal CLI vì CLI không hỗ trợ ký tự tiếng Việt có dấu.
# ================================================================# CẤU HÌNH DÙNG CHUNG - mỗi MikroTik chỉ sửa khối này# ================================================================:global pppMonBotToken "YOUR_BOT_TOKEN_HERE":global pppMonChatId "YOUR_CHAT_ID_HERE":global pppMonFailLimit 3:global pppMonPingCount 3:global pppMonDebug true
# Trạng thái dùng chung, tự khởi tạo và giữ giữa các lần Scheduler chạy.:global pppMonFailCount:global pppMonLastAlert:global pppMonAlertOpen
:if ([:typeof $pppMonFailCount] != "array") do={ :set pppMonFailCount {"_init"=0}}:if ([:typeof $pppMonLastAlert] != "array") do={ :set pppMonLastAlert {"_init"=""}}:if ([:typeof $pppMonAlertOpen] != "array") do={ :set pppMonAlertOpen {"_init"=false}}
:if ($pppMonDebug = true) do={ :log info ("[PPPoE-MON] RUN | router=" . [/system identity get name])}
# ================================================================# HÀM DÙNG CHUNG - không cần nhân bản theo từng ISP# ================================================================:local checkLine do={ :global pppMonBotToken :global pppMonChatId :global pppMonFailLimit :global pppMonPingCount :global pppMonDebug :global pppMonFailCount :global pppMonLastAlert :global pppMonAlertOpen
# Đọc thông tin PPPoE, định dạng và gửi một thông báo Telegram. :local notify do={ :global pppMonBotToken :global pppMonChatId :global pppMonDebug
:local pppoeId [/interface pppoe-client find where name=$pppoeName] :if ([:len $pppoeId] = 0) do={ :log error ("[PPPoE-MON] ERROR | PPPoE not found | interface=" . $pppoeName) :return false }
:local routerName [/system identity get name] :local pppoeUser [/interface pppoe-client get $pppoeId user] :local wanPort [/interface pppoe-client get $pppoeId interface] :local pppoeComment [/interface pppoe-client get $pppoeId comment] :local currentIp "Không có"
:if ([:len $pppoeUser] = 0) do={ :set pppoeUser "Không khai báo" } :if ([:len $pppoeComment] = 0) do={ :set pppoeComment "Không có" }
:do { :local addressIds [/ip address find where interface=$pppoeName] :if ([:len $addressIds] > 0) do={ :set currentIp [/ip address get [:pick $addressIds 0] address] } } on-error={ :set currentIp "Không có" }
:local tgHeader "" :if ($eventName = "down") do={ :set tgHeader "\F0\9F\94\B4 MẤT KẾT NỐI INTERNET" } else={ :set tgHeader "\F0\9F\9F\A2 INTERNET ĐÃ KHÔI PHỤC" }
# Dùng tiền tố tg* để tránh trùng tên thuộc tính có sẵn của RouterOS. :local tgText ($tgHeader . "\n") :set tgText ($tgText . "------------------------------\n") :set tgText ($tgText . "\F0\9F\8F\A0 Nhà / Router: " . $routerName . "\n") :set tgText ($tgText . "\F0\9F\8C\90 Đường truyền: " . $lineLabel . "\n") :set tgText ($tgText . "\F0\9F\91\A4 Tài khoản PPPoE: " . $pppoeUser . "\n") :set tgText ($tgText . "\F0\9F\94\8C Interface: " . $pppoeName . " qua " . $wanPort . "\n") :set tgText ($tgText . "\F0\9F\93\9D Comment: " . $pppoeComment . "\n") :set tgText ($tgText . "\F0\9F\8C\8D IP hiện tại: " . $currentIp . "\n") :set tgText ($tgText . "\F0\9F\93\A1 Điểm kiểm tra: " . $probeAddress . "\n") :set tgText ($tgText . "\F0\9F\95\92 Thời gian: " . [/system clock get date] . " " . [/system clock get time] . "\n")
# Encode các ký tự đặc biệt của application/x-www-form-urlencoded. # Ký tự UTF-8 được giữ nguyên; Telegram nhận nội dung ở dạng UTF-8. :local formText "" :for formIndex from=0 to=([:len $tgText] - 1) do={ :local formChar [:pick $tgText $formIndex ($formIndex + 1)] :if ($formChar = "%") do={ :set formText ($formText . "%25") } else={ :if ($formChar = "&") do={ :set formText ($formText . "%26") } else={ :if ($formChar = "+") do={ :set formText ($formText . "%2B") } else={ :if ($formChar = "=") do={ :set formText ($formText . "%3D") } else={ :if ($formChar = " ") do={ :set formText ($formText . "%20") } else={ :if ($formChar = "\n") do={ :set formText ($formText . "%0A") } else={ :if ($formChar = "\r") do={ # Bỏ CR, chỉ giữ LF để xuống dòng. :set formText $formText } else={ :set formText ($formText . $formChar) } } } } } } } }
:local telegramUrl ("https://api.telegram.org/bot" . $pppMonBotToken . "/sendMessage") :local requestBody ("chat_id=" . $pppMonChatId . "&text=" . $formText) :local telegramSent false
:if ($pppMonDebug = true) do={ :log info ("[PPPoE-MON] TELEGRAM | event=" . $eventName . \ " | line=" . $lineLabel . " | status=SENDING") }
:do { /tool fetch url=$telegramUrl http-method=post \ http-header-field="Content-Type:application/x-www-form-urlencoded" \ http-data=$requestBody keep-result=no check-certificate=no :set telegramSent true :log info ("[PPPoE-MON] TELEGRAM | event=" . $eventName . \ " | line=" . $lineLabel . " | status=SUCCESS") } on-error={ :log error ("[PPPoE-MON] TELEGRAM | event=" . $eventName . \ " | line=" . $lineLabel . " | status=FAILED") }
:return $telegramSent }
:local pppoeId [/interface pppoe-client find where name=$pppoeName] :if ([:len $pppoeId] = 0) do={ :log error ("[PPPoE-MON] ERROR | check skipped | interface=" . $pppoeName) :return }
:local failStateType [:typeof ($pppMonFailCount->$lineKey)] :if (($failStateType = "nothing") || ($failStateType = "nil")) do={ :set ($pppMonFailCount->$lineKey) 0 } :local alertDateStateType [:typeof ($pppMonLastAlert->$lineKey)] :if (($alertDateStateType = "nothing") || ($alertDateStateType = "nil")) do={ :set ($pppMonLastAlert->$lineKey) "" } :local alertOpenStateType [:typeof ($pppMonAlertOpen->$lineKey)] :if (($alertOpenStateType = "nothing") || ($alertOpenStateType = "nil")) do={ :set ($pppMonAlertOpen->$lineKey) false }
:if ($pppMonDebug = true) do={ :log info ("[PPPoE-MON] CHECK | line=" . $lineLabel . \ " | interface=" . $pppoeName . " | probe=" . $probeAddress) }
:local pingReplies 0 :do { :set pingReplies [/ping address=$probeAddress interface=$pppoeName \ count=$pppMonPingCount interval=500ms] } on-error={ :set pingReplies 0 }
:if ($pingReplies > 0) do={ :if ($pppMonDebug = true) do={ :log info ("[PPPoE-MON] RESULT | line=" . $lineLabel . \ " | status=UP | replies=" . $pingReplies . "/" . $pppMonPingCount . \ " | previous-fails=" . ($pppMonFailCount->$lineKey)) }
:if (($pppMonAlertOpen->$lineKey) = true) do={ :local recoverySent [$notify eventName="up" lineLabel=$lineLabel \ pppoeName=$pppoeName probeAddress=$probeAddress] :if ($recoverySent = true) do={ :set ($pppMonAlertOpen->$lineKey) false } }
:set ($pppMonFailCount->$lineKey) 0 } else={ :local failCount (($pppMonFailCount->$lineKey) + 1) :if ($failCount > $pppMonFailLimit) do={ :set failCount $pppMonFailLimit } :set ($pppMonFailCount->$lineKey) $failCount :log warning ("[PPPoE-MON] RESULT | line=" . $lineLabel . \ " | status=DOWN | replies=0/" . $pppMonPingCount . \ " | fail=" . $failCount . "/" . $pppMonFailLimit)
:local today [/system clock get date] :if ($failCount >= $pppMonFailLimit) do={ :if (($pppMonLastAlert->$lineKey) != $today) do={ :local alertSent [$notify eventName="down" lineLabel=$lineLabel \ pppoeName=$pppoeName probeAddress=$probeAddress] :if ($alertSent = true) do={ :set ($pppMonLastAlert->$lineKey) $today :set ($pppMonAlertOpen->$lineKey) true } } else={ :if ($pppMonDebug = true) do={ :log info ("[PPPoE-MON] ALERT-SKIP | line=" . $lineLabel . \ " | reason=already-sent-today") } } } }
:if ($pppMonDebug = true) do={ :log info ("[PPPoE-MON] END | line=" . $lineLabel) }}
# ================================================================# KHAI BÁO ĐƯỜNG TRUYỀN# lineKey phải duy nhất, viết liền và không đổi sau khi đưa vào sử dụng.# lineLabel là tên đẹp sẽ xuất hiện trong thông báo.# ================================================================$checkLine lineKey="isp1" lineLabel="ISP 1 - đường chính" \ pppoeName="pppoe-out1" probeAddress="8.8.8.8"
$checkLine lineKey="isp2" lineLabel="ISP 2 - dự phòng" \ pppoeName="pppoe-out2" probeAddress="9.9.9.9"
:if ($pppMonDebug = true) do={ :log info "[PPPoE-MON] DONE | all configured lines checked"}Bước 4: Cấu hình Scheduler chạy định kỳ
Phần tiêu đề “Bước 4: Cấu hình Scheduler chạy định kỳ”Thiết lập Scheduler để router tự động kích hoạt script kiểm tra sau mỗi 3 phút.
Cấu hình qua giao diện Winbox
Phần tiêu đề “Cấu hình qua giao diện Winbox”- Vào System → Scheduler → +.
- Điền các thông số:
- Name:
pppoe-monitor-every-3m - Interval:
00:03:00 - On Event:
/system script run pppoe-monitor - Policy: Tích chọn
read,write,test.
- Name:
Lệnh CLI tương đương
Phần tiêu đề “Lệnh CLI tương đương”/system scheduler add name="pppoe-monitor-every-3m" interval=3m on-event="/system script run pppoe-monitor" policy=read,write,test comment="PPPoE-monitor"4. Mở rộng cho hệ thống có 3 đường WAN trở lên
Phần tiêu đề “4. Mở rộng cho hệ thống có 3 đường WAN trở lên”Khi công trình có thêm đường truyền thứ 3 (ví dụ pppoe-out3), chỉ cần thực hiện thêm 2 thao tác:
- Thêm static route probe cho WAN 3 qua CLI:
Terminal window /ip route add dst-address=1.1.1.1/32 gateway=pppoe-out3 comment="PPPoE-monitor-isp3" - Thêm một dòng gọi hàm
$checkLineở cuối Scriptpppoe-monitor:Terminal window $checkLine lineKey="isp3" lineLabel="ISP 3 - đường phụ 2" pppoeName="pppoe-out3" probeAddress="1.1.1.1"
5. Kiểm tra vận hành và xử lý lỗi
Phần tiêu đề “5. Kiểm tra vận hành và xử lý lỗi”Kiểm tra chạy thử
Phần tiêu đề “Kiểm tra chạy thử”- Chạy thủ công: Vào System → Scripts, chọn
pppoe-monitorvà nhấn Run Script. - Xem log hoạt động: Mở cửa sổ Log, lọc từ khóa
PPPoE-MON. Router cần ghi nhận đủ trạng thái của từng line và kết thúc bằng dòngDONE | all configured lines checked. - Xem log qua CLI:
Terminal window /log print where message~"PPPoE-MON" - Tắt chế độ Debug: Khi hệ thống đã vận hành ổn định, đổi
:global pppMonDebug truethànhfalsetrong script để tránh làm đầy bộ nhớ log của router.
Reset trạng thái để test lại
Phần tiêu đề “Reset trạng thái để test lại”Trong quá trình nghiệm thu hoặc test rút dây mạng, nếu script đã gửi thông báo trong ngày thì nó sẽ bỏ qua các lần test tiếp theo để chống spam. Để xóa bộ đếm và test lại ngay:
- Tạo một script phụ tên
pppoe-monitor-resettrong System → Scripts (cùng quyềnread, write, test). - Dán nội dung sau và nhấn Run Script:
:global pppMonFailCount:global pppMonLastAlert:global pppMonAlertOpen
:set pppMonFailCount {"_init"=0}:set pppMonLastAlert {"_init"=""}:set pppMonAlertOpen {"_init"=false}
:log warning "[PPPoE-MON] STATE | reset"6. Lưu ý an toàn và bảo mật
Phần tiêu đề “6. Lưu ý an toàn và bảo mật”- Bảo mật Bot Token: Tuyệt đối không đưa token bot và Chat ID thật vào các kho lưu trữ mã nguồn mở (GitHub công khai) hoặc chia sẻ trên các kênh chat không an toàn. Khi triển khai công trình, liên hệ Anh Nghĩa để lấy thông tin bot hệ thống hoặc tự tạo bot riêng của dự án.
- Quyền hạn Script: Script chỉ cần 3 quyền
read,write,test. Không cấp quyềnfullhaysensitivekhi không cần thiết. - DNS Probe: Chọn các DNS server công cộng có độ ổn định cao (Google
8.8.8.8, Quad99.9.9.9, Cloudflare1.1.1.1) để tránh cảnh báo sai lệch do DNS server sập.
7. Checklist nghiệm thu
Phần tiêu đề “7. Checklist nghiệm thu”- Đã đặt tên công trình rõ ràng trong System → Identity.
- Route probe đã được tạo và trỏ chính xác vào từng interface PPPoE.
- Bot Token và Chat ID đã được cấu hình đúng nhóm nhận tin của dự án.
- Đã kích hoạt Scheduler 3 phút/lần và script chạy không báo lỗi trong Log.
- Test rút dây mạng WAN 1: Bot gửi thông báo
MẤT KẾT NỐI INTERNETsau 3 lần fail (khoảng 1 - 2 phút). - Test cắm lại dây mạng WAN 1: Bot gửi thông báo
INTERNET ĐÃ KHÔI PHỤC. - Đã tắt chế độ
pppMonDebugtrước khi bàn giao hoàn tất cho khách hàng.